Chia sẻ từ bác sĩ Nguyễn Thị Thu – Trung tâm Kỹ thuật cao Xanh pôn

“Lớn tuổi rồi thì quên trước quên sau là bình thường…”

Không hẳn. Suy giảm trí nhớ do lão hóa tự nhiên và sa sút trí tuệ do bệnh lý là hai tình trạng khác nhau. Sa sút trí tuệ không phải là một phần tất yếu của quá trình lão hóa.

Bệnh Alzheimer là nguyên nhân phổ biến nhất của sa sút trí tuệ, chiếm khoảng 60–70% các trường hợp. Bệnh thường tiến triển theo thời gian, gây suy giảm trí nhớ, tư duy, ngôn ngữ và khả năng thực hiện các hoạt động hằng ngày.

NHỮNG BIỂU HIỆN THƯỜNG GẶP

1. Triệu chứng nhận thức:

– Giảm trí nhớ: đặc biệt là trí nhớ gần, thường quên những sự việc mới xảy ra.
– Giảm khả năng ngôn ngữ: khó tìm từ, nói quanh co, khó diễn đạt.
– Mất định hướng: khó xác định thời gian, không gian, dễ bị lạc.
– Mất nhận biết: khó nhận ra người quen, khuôn mặt hoặc đồ vật.
– Suy giảm chức năng điều hành: khó phán đoán, giải quyết vấn đề hoặc lập kế hoạch.

2. Triệu chứng ngoài nhận thức:

– Người bệnh có thể xuất hiện thay đổi về cảm xúc và hành vi như trầm cảm, lo âu, kích động, chống đối, hoang tưởng hoặc đi lang thang.

 DẤU HIỆU CẢNH BÁO SỚM KHÔNG NÊN BỎ QUA:

 Thường xuyên quên những sự việc mới xảy ra.
 Khó tìm từ, diễn đạt không trôi chảy.
 Dễ nhầm lẫn ở những nơi vốn quen thuộc, dễ lạc đường.
 Khó thực hiện những công việc, thao tác quen thuộc.
 Gặp khó khăn trong việc quản lý tiền bạc, hóa đơn.
 Thay đổi khí sắc: dễ tức giận, lo âu, thu mình, ít giao tiếp.

Những biểu hiện này không đồng nghĩa chắc chắn với bệnh Alzheimer, nhưng nếu xuất hiện thường xuyên hoặc ảnh hưởng đến sinh hoạt hằng ngày, người bệnh nên được thăm khám để tìm nguyên nhân.

 NGHI NGỜ ALZHEIMER, NÊN LÀM GÌ?

Khám chuyên khoa Thần kinh càng sớm càng tốt.

Bác sĩ sẽ khai thác bệnh sử, thăm khám, đánh giá chức năng nhận thức và có thể chỉ định các cận lâm sàng phù hợp như xét nghiệm máu, CT/MRI sọ não… nhằm hỗ trợ chẩn đoán và loại trừ những nguyên nhân khác gây suy giảm nhận thức.

Hiện nay chưa có phương pháp chữa khỏi hoàn toàn bệnh Alzheimer, tuy nhiên một số thuốc và các biện pháp chăm sóc, can thiệp phù hợp có thể giúp kiểm soát triệu chứng, duy trì chức năng và cải thiện chất lượng cuộc sống cho người bệnh.

 Đừng vội cho rằng “già rồi thì phải quên”.

 Một thay đổi nhỏ về trí nhớ, ngôn ngữ hay hành vi đôi khi có thể là dấu hiệu cần được đánh giá.

 Phát hiện và chẩn đoán sớm giúp người bệnh được tiếp cận chăm sóc, điều trị và hỗ trợ phù hợp sớm hơn.

Hãy dành thời gian quan sát, lắng nghe và đồng hành cùng người thân – bởi mỗi ký ức đều đáng được trân trọng.